Projekt rekuperacji to dokument, który odpowiada na cztery pytania: ile powietrza trzeba wymieniać w każdym pomieszczeniu, jaka centrala to zapewni, którędy poprowadzić kanały i gdzie umieścić anemostaty, czerpnię oraz wyrzutnię. Bez niego montaż odbywa się „na oko” – a błąd popełniony na etapie trasowania kanałów jest praktycznie nieodwracalny po zabudowie sufitu.
Co zawiera projekt rekuperacji?
| Element projektu | Co konkretnie ustala |
|---|---|
| Bilans powietrza | ile m³/h nawiewać i wywiewać z każdego pomieszczenia |
| Dobór centrali | wydajność, typ wymiennika, spręż dyspozycyjny, poziom hałasu |
| Rzuty z trasowaniem kanałów | przebieg kanałów nawiewnych i wywiewnych na każdej kondygnacji |
| Średnice i rodzaj kanałów | dobrane tak, by prędkość przepływu nie generowała hałasu |
| Lokalizacja anemostatów | w których pomieszczeniach nawiew, w których wywiew, ile punktów |
| Czerpnia i wyrzutnia | miejsca na elewacji lub dachu, z zachowaniem odległości między nimi |
| Otwory w stropach i ścianach | przejścia do wykonania przez konstruktora lub ekipę budowlaną |
| Zestawienie materiałów | podstawa do wyceny i zamówienia |
| Elementy dodatkowe | GWC, nagrzewnica wstępna, chłodnica, tłumiki, czujniki |

Jak liczy się bilans powietrza?
Bilans zaczyna się od wywiewu. Norma PN-83/B-03430 określa minimalne ilości powietrza usuwanego: z kuchni z kuchenką gazową 70 m³/h, z kuchni elektrycznej 50 m³/h, z łazienki 50 m³/h, z osobnego WC 30 m³/h, z pomieszczenia bez okna 15 m³/h. Suma tych wartości wyznacza minimalną wydajność centrali.
Następnie ta sama ilość powietrza musi zostać nawiana – do salonu, sypialni i gabinetu. Nawiew i wywiew muszą się bilansować, inaczej w budynku powstaje nadciśnienie albo podciśnienie. Przy podciśnieniu powietrze zaczyna być zasysane kanałami grawitacyjnymi i kominem – to najczęstsza przyczyna problemów w budynkach z kominkiem.
Wydajność centrali dobiera się z pewnym zapasem względem bilansu, żeby urządzenie pracowało na średnich, a nie maksymalnych obrotach. Centrala pracująca ciągle na maksimum jest głośna i zużywa więcej prądu.
Jak prowadzi się kanały wentylacji mechanicznej?
- Najkrótszymi możliwymi trasami. Każdy metr kanału i każde kolano to opór, który wentylator musi pokonać – a to hałas i prąd.
- W przestrzeni technicznej. Najczęściej nad sufitem podwieszanym, na nieużytkowym poddaszu albo w warstwie posadzki. W budynku parterowym z dachem płaskim trasy planuje się na etapie projektu konstrukcji.
- Z izolacją tam, gdzie trzeba. Kanały prowadzone przez przestrzeń nieogrzewaną – poddasze, garaż – muszą być izolowane termicznie, inaczej ciepło odzyskane w wymienniku ucieknie po drodze.
- Z dostępem do czyszczenia. Kanały trzeba dać się wyczyścić po latach eksploatacji. Projekt przewiduje rewizje w punktach, do których trzeba będzie sięgnąć.
- Kanały sztywne czy elastyczne? Rozprowadzenie główne wykonuje się kanałami sztywnymi – spiro lub prostokątnymi. Systemy rurowe z tworzywa stosuje się do podłączeń do anemostatów. Kanałów typu „flex” nie stosuje się na długich odcinkach – mają wysoki opór i trudno je wyczyścić.
Gdzie umieścić czerpnię, wyrzutnię i anemostaty?
- Czerpnia – od strony, z której napływa najczystsze powietrze; nie nad wjazdem do garażu, nie przy śmietniku, nie przy wylocie komina.
- Wyrzutnia – w takiej odległości od czerpni, żeby zużyte powietrze nie było zasysane z powrotem. Odległość i wzajemne położenie ustala projekt.
- Anemostaty nawiewne – w pokojach, możliwie z dala od miejsc, gdzie ludzie siedzą i śpią, żeby uniknąć odczucia przeciągu.
- Anemostaty wywiewne – w kuchni, łazience, WC, pralni, garderobie.
- Przepływ między strefami – pod drzwiami zostawia się podcięcie lub montuje kratki przepływowe. Bez tego powietrze nie ma jak przejść z pokoju do łazienki i cały układ przestaje działać zgodnie z bilansem.
Kiedy zamówić projekt?
Najlepiej razem z projektem domu albo tuż po nim, przed rozpoczęciem stanu surowego. Projekt rekuperacji wskazuje otwory w stropach i ścianach, które trzeba wykonać na etapie konstrukcji. Wykonanie ich później oznacza kucie i przewierty przez elementy nośne.
Drugi dobry moment to stan surowy zamknięty – kanały prowadzi się wtedy swobodnie, przed zabudową sufitów i wylewkami. Później każdy tydzień zwłoki podnosi koszt: po wykończeniu wnętrz dochodzi zabudowa g-k, malowanie i prace odtworzeniowe.
W budynku już użytkowanym projekt też ma sens – wtedy jego zadaniem jest znalezienie tras, które da się poprowadzić bez ingerencji w wykończone pomieszczenia. Więcej: rekuperacja w istniejącym domu.
Ile kosztuje projekt rekuperacji?
Cena projektu zależy od metrażu, liczby kondygnacji i stopnia skomplikowania bryły. To ułamek wartości całej instalacji – a jednocześnie jedyny element, który realnie chroni przed przewymiarowaniem centrali i zbędnymi metrami kanałów. Od czego zależy koszt całej instalacji, wyjaśniamy przy wycenie rekuperacji.
Najczęściej zadawane pytania
Czy projekt rekuperacji jest obowiązkowy?
Instalację można wykonać bez osobnego opracowania, ale w praktyce nikt tego nie rekomenduje. Bez bilansu powietrza dobór centrali jest zgadywaniem, a błąd w trasowaniu kanałów wychodzi dopiero po zabudowie sufitu – kiedy poprawka oznacza rozbiórkę.
Jak zaprojektować rekuperację?
Zaczyna się od bilansu powietrza dla wszystkich pomieszczeń, potem dobiera się centralę z zapasem wydajności, wyznacza trasy kanałów w przestrzeni technicznej i rozmieszcza anemostaty: nawiew w pokojach, wywiew w kuchni i łazienkach. Na końcu ustala się lokalizację czerpni i wyrzutni oraz otwory do wykonania w konstrukcji.
Jakie rury do rekuperacji?
Rozprowadzenie główne wykonuje się kanałami sztywnymi – okrągłymi spiro lub prostokątnymi. Do podłączenia anemostatów stosuje się systemy rurowe z tworzywa o gładkim wnętrzu. Kanałów elastycznych typu flex nie prowadzi się na długich odcinkach: mają wysoki opór przepływu i nie da się ich skutecznie wyczyścić.
Ile powietrza na osobę w rekuperacji?
W budynkach mieszkalnych punktem wyjścia jest wywiew z pomieszczeń mokrych określony normą, a nie liczba osób. W biurach i obiektach użyteczności publicznej odwrotnie – to strumień na osobę wyznacza wydajność centrali. Dlatego bilans dla domu i dla biura liczy się w inny sposób.
Czy projekt rekuperacji obejmuje GWC?
Tak, jeśli inwestor chce zastosować gruntowy wymiennik ciepła. Projekt określa wtedy jego typ, wielkość i sposób połączenia z centralą. GWC to jednak osobna inwestycja ziemna – decyzję o nim warto podjąć przed rozpoczęciem prac fundamentowych.
Projekt rekuperacji we Wrocławiu i okolicach
Projekty wentylacji z odzyskiem ciepła wykonujemy dla domów, mieszkań i obiektów w całym Wrocławiu oraz w okolicach: Siechnice, Długołęka, Kiełczów, Smolec, Kobierzyce, Oleśnica, Oława, Kąty Wrocławskie, Czernica, Żórawina.
Prześlij rzuty budynku – policzymy bilans powietrza, dobierzemy centralę i przygotujemy projekt wraz z kosztorysem instalacji.
